Wiosna to okres, kiedy nie tylko przyroda budzi się do życia, ale także inni nieproszeni goście. Kleszcze są już o tej porze roku bardzo aktywne. Co powinniśmy wiedzieć, aby się uchronić przed konsekwencjami takiego spotkania? Zapoznajcie się z najważniejszymi pytaniami i odpowiedziami.

8 pytań o kleszcze – co powinniśmy wiedzieć

8 pytań o kleszcze – co powinniśmy wiedzieć

 1. Gdzie możemy spotkać kleszcze?

Kleszcze spotkamy nie tylko w lasach, ale także w miejskich parkach, skwerach, trawnikach czy na ogródkach działkowych. Coraz więcej jest ich także w dużych aglomeracjach miejskich. Alarmujący jest fakt, że prawie co czwarty kleszcz w Warszawie zarażony jest boreliozą.

2. Kiedy zaczyna się sezon na kleszcze?

Kleszcze zaczynają być aktywne, gdy temperatura przez co najmniej kilka dni utrzymuje się na poziomie 7 stopni Celsjusza. Między bajki możemy wsadzić pogląd, że są one aktywne jedynie wiosną i latem. Jeśli danego roku zima jest łagodna, to możemy się ich spodziewać dużo wcześniej.

 3. Jakie jest najgroźniejsze stadium rozwojowe kleszcza?

O dziwo najbardziej niebezpieczne są malutkie, praktycznie niewidoczne, przezroczyste larwy, tzw. nimfy, które wykluwają się z jaj latem. Mogą one nas zarazić wszystkimi chorobami, które przenoszą kleszcze, a ich ugryzienia są praktycznie niemożliwe do zidentyfikowania.

4. Jakie choroby przenoszą kleszcze?

Kleszcze mogą przenosić różne choroby zakaźne. Do najważniejszych zaliczamy boreliozę oraz kleszczowe zapalenie mózgu.

Borelioza wywoływana jest przez bakterie należące do krętków. Zbyt późno wykryta i nieleczona choroba może doprowadzić do przewlekłego uszkodzenia wielu ważnych narządów, tj. serca, nerwów oraz stawów.

Kleszczowe zapalenie mózgu zaczyna się zazwyczaj niepozornie, a objawy przypominają grypę. Większość pacjentów po tym etapie dochodzi do siebie. W niektórych jednak przypadkach rozwija się neuroinfekcja pod postacią zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenia mózgu, móżdżku lub rdzenia kręgowego, która może doprowadzić do uszkodzenia tych ważnych narządów.

5. Jak się zabezpieczyć przed ukąszeniem kleszcza?

Długie spodnie, bluzki oraz zakryte buty mogą nas częściowo uchronić przed niechcianymi pasażerami na gapę. Biały kolor odzieży umożliwi nam szybkie zlokalizowanie osobnika, który wędruje po naszym ubraniu.

Pomocne mogą być także repelenty odstraszające pajęczaki. Wybierając odpowiedni preparat powinniśmy przede wszystkim zwrócić uwagę na jego skład. Jedną z substancji o potwierdzonym naukowo działaniu jest DEET (N,N-Dietylo-m-toluamid), która bardzo skutecznie odstrasza kleszcze, a także meszki i komary. Musimy jednak pamiętać, że jest to substancja toksyczna, którą należy jak najszybciej zmyć ze skóry po powrocie do domu. Nie należy jej także stosować na zbyt delikatną skórę dzieci.

W aptekach i sklepach znajdziemy wiele różnych preparatów odstraszających kleszcze, jednak ich skuteczność jest zazwyczaj różna, a czas działania niestety krótki. Jak w tej sytuacji uchronić się przez kleszczem? Należy, poza wymienionymi sposobami, po powrocie do domu po prostu bardzo dokładnie obejrzeć całe ciało.

6. Co zrobić po ukąszeniu kleszcza?

Jeśli znajdziemy na skórze wbitego kleszcza, należy przede wszystkim jak najszybciej usunąć niechcianego gościa. Pamiętajcie, że miejsca wkłucia nie należy niczym smarować. Najlepszą metodą pozbycia się pajęczaka jest chwycenie go w całości pęsetą lub specjalnym lassem, a następnie pociągnięcie energicznie całości do góry. Miejsce po wyjęciu żerującego kleszcza należy koniecznie dokładnie zdezynfekować.

Warto też przez jakiś czas przechować w szklanym słoiczku lub w pojemniku do analizy moczu usuniętego osobnika. W przypadku złego samopoczucia lub pojawienia się rumienia, zawsze możemy kleszcza poddać badaniu w specjalistycznym laboratorium, na obecność przenoszonych przez niego chorób.

7. Czy po każdym ukąszeniu kleszcza należy zgłosić się do lekarza?

Nie ma takiej potrzeby. Nie każdy osobnik będzie przenosił wymienione choroby.

Po ukąszeniu kleszcza powinniśmy przez jakiś czas uważnie oglądać miejsce ugryzienia, a także dokładnie obserwować reakcję swojego organizmu. Jeśli w miejscu wkłucia pajęczaka pojawi się zaczerwienienie, należy niezwłocznie skonsultować się z lekarzem. W tej sytuacji konieczne może być przejście antybiotykoterapii.

 8. Co jeszcze warto wiedzieć o kleszczach?

Pamiętajmy, że kleszcze nie wypatrują swojej ofiary z daleka i nie spadają na nią z drzew. Pajęczaki te ukrywają się w trawach, krzewach oraz w runie leśnym. Mimo, iż są ślepe, potrafią wyczuć ciepłotę ciała człowieka, nasz pot, a nawet wydychany dwutlenek węgla. Pozwala im na to tzw. organ Hallera, znajdujący się na ich odnóżach.

Piękna pogoda oraz budząca się do życia przyroda zachęcają do spędzenia czasu na łonie natury. Korzystajmy z tego okresu jak najwięcej. Pamiętajmy jednak, aby odpowiednio się przygotować na wycieczki w plener.