Z okazji świąt wysyłamy i otrzymujemy życzenia świąteczne… Ja w tym roku od pewnej osoby, zamiast życzeń dostałam dowcip. Dotyczył Etiopii bo niedawno wróciłam z tego kraju. Dzieci, gdyż od pewnego czasu to one są główną grupą docelową realizowanych przeze mnie projektów (jak to się ładnie mówi żargonem projektowym…) . No i świąt, gdyż okazją do wysłania tego dowcipu, były właśnie zbliżające się święta.
Napisałam ten wpis pod koniec września… zdążyłam o nim zapomnieć, by powrócić do tematu w związku z artykułem Adama Leszczyńskiego w Gazecie Wyborczej, który zainspirowany tym samym odkryciem co i ja, napisał tekst: Zadeptani przez dobroczyńców. Polski dziennikarz skupił się na kwestii organizacji pomocowych i ich roli w podniesieniu poziomu życia mieszkańców biednych dzielnic Nairobi. Artykuł polecam do przeczytania, a poniżej owo odkrycie jednego z dziennikarzy kenijskiego pisma Nation (artykuł ukazał się w połowie września), które poruszyło zarówno mnie jak i Adama Leszczyńskiego.
Największe jezioro Afryki, położone między Tanzanią, Kenią i Ugandą, to jezioro Wiktorii nazwane tak przez brytyjskich odkrywców w drugiej połowie XIX wieku na cześć Królowej Zjednoczonego Królestwa.
Kenia : nad jeziorem Wiktorii leży jedno z największych miast Kenii, Kisumu. Na jednej z wysp Kenijczycy utworzyli Park Narodowy. By dostać się na miejsce wynajęliśmy łódkę (za cenę godną, acz walczyło o nią kilka osób, podając kilkanaście argumentów przez kilkadziesiąt minut). Nasz « stateczek » był niedużej wielkości i od czasu do czasu wlewała się doń woda.
Słowo apartheid (z języka Afrikaans – segregacja) kojarzy nam się z opresyjnym systemem, który w latach 1948-1994 obowiązywał w Republice Południowej Afryki (do 1961 roku Związku Południowej Afryki) oraz do początku lat osiemdziesiątych w Rodezji Południowej (dzisiejszym Zimbabwe). Segregacja i dyskryminacja na tle rasowym miała miejsce także w latach czterdziestych i pięćdziesiątych w Kenii, a jej bezpośrednim rezultatem było powstanie Mau-Mau, które wybuchło jesienią 1952 roku i zostało krwawo stłumione na początku 1960 roku.
Na mapie kulturowej stolicy znajduje się wiele miejsc powiązanych z Afryką. Jednym z nich jest siedziba Forum Kenijsko-Polskie założone kilka lat temu przez Kenijczyków, absolwentów polskich uczelni, oraz Polaków – miłośników tego kraju. Forum prowadzi działalność także w Kenii, a jego biuro znajduje się w Nairobi.
Forum za główny cel stawia sobie rozwijanie szeroko pojętej współpracy między Kenią i Polską, głównie w zakresie handlu, turystyki i kultury. Członkowie Forum zorganizowali wiele imprez promujących Kenię w Polsce (m.in. współorganizowany przez Kenya Tourist Board dzień kultury masajskiej w Złotych Tarasach w czerwcu 2007 roku) i Polskę w Kenii (np. dni polskie w Kenii w 2005 i 2006 roku), a także wygłaszali prelekcje, brali udział w spotkaniach propagujących wiedzę o Afryce Wschodniej.
Każdy może zostać członkiem stowarzyszenia,
W tym roku podczas Letniej Akademii Filmowej w Zwierzyńcu będzie można obejrzeć ponad 40 filmów z RPA, w tym po raz pierwszy w Polsce wiele filmów takich reżyserów jak Katinka Heyns, Ralph Ziman, Ross Devenish, Athol Fugard czy Jans Rautenbach. Na festiwalu gościć będą Zola Maseko („Drum”, „Życie i czasy Sara Baartmann”) oraz Richard Stanley („Demon Piasków”, „Hardware”).
Podczas Letniej Akademii Filmowej zostanie zaprezentowany dorobek Jamie Uysa – najbardziej znanego południowoafrykańskiego filmowca, reżysera takich światowych przebojów jak „Bogowie muszą być szaleni” czy „Zabawni ludzie”.
Kenia i Tanzania nie należą do liderów produkcji filmowej na kontynencie afrykańskim, choć warto zwrócić uwagę na Jakuba Baruę, reżysera polsko-kenijskiego pochodzenia, absolwenta łódzkiej Szkoły Filmowej,
Teatr dla Rozwoju, idea do której rozwinięcia przyczynił się mistrz Grotowski, jest koncepcją wykorzystującą formy teatralne do wykształcania „miękkich” umiejętności społecznych, które są niezbędnym narzędziami do wprowadzenia zmian w lokalnych społecznościach.
Instytucją wspierającą tego typu działania w Kenii jest Kenya Institute of Puppet Theatre (KIPT). To pierwsza tego typu organizacja we Wschodniej i Centralnej Afryce, która wykorzystuje lalki (tzw. puppety) jako medium w edukacji pozaformalnej.
Od kilku lat zajmuje się współpracą na rzecz rozwoju, zwaną wcześniej pomocą rozwojową, realizując projekty w różnych krajach Afryki. Zmiana nomenklatury miała na celu zlikwidowanie nierównej zależności, która powstaje miedzy pomagającym a tym, któremu się pomaga, no ale problem nie tkwi w nazewnictwie a w postawach.
Bo gdy ktoś jest z góry przekonany, że wie co drugiemu człowiekowi jest potrzebne – jest w błędzie, podobnie jak ten który uważa że coś mu się od kogoś, za coś należy.
Mój dobry kolega, wielki sceptyk współpracy rozwojowej, który twierdził: „to i tak nie działa” odwiedził mnie kilka lat temu w Kenii. Przez dwa tygodnie obserwował moją pracę i… zrozumiał, że sam fakt interakcji może być wartością. Beneficjenci projektu, oprócz tego, że otrzymują dobra materialne w postaci komputerów, współpracując z Europejczykami uczą się innego rodzaju zarządzania i przedsiębiorczości. My z kolei uczymy się żyć bez rzeczy materialnych i dóbr cywilizacji, poznajemy prawdziwe znaczenie słów „różnica kulturowa”, „europocentryzm” itp., zdajemy sobie sprawę z tego że druga osoba używając tych samych słów do opisu rzeczywistości,
Nie darzę szczególną atencją Mistrzostw Świata w piłce nożnej, aczkolwiek fakt iż w tym roku mają one miejsce w RPA wpłynął na zwiększenie mojego zainteresowania tym wydarzeniem. Kibicowałam oczywiście drużynom z kontynentu afrykańskiego… Najwięcej emocji wzbudził we mnie mecz Ghana-Urugwaj, z dwóch powodów. Po pierwsze reprezentacja Ghany (zwana potocznie: Czarnymi Gwiazdami) jako jedyny zespół z czarnego lądu doszła do ćwierćfinałów, po drugie było to bardzo ciekawe widowisko, choć niestety zakończone przegraną zespołu z Afryki.
Uji (czyt. Udżi) to taka polska owsianka, podawana przedszkolakom i dzieciom w pierwszych klasach szkoły podstawowej (właściwie w całej Afryce Wschodniej) jako posiłek w przerwie między zajęciami. Można ją także zamówić w godzinach rannych (mniej więcej do 10 rano) w każdej restauracji lub barze.
Składniki (na cztery porcje):
1 szklanki mączki kukurydzianej
lub
Wamathai – pierwsze skojarzenie, Wangari Mathai – słynna kenijska, aktywistka i ekolożka, noblistka uhonorowana nagrodą w 2004 roku. Jakże nieprawidłowe, gdyż blog: wamathai.com to przestrzeń dla młodych twórców, dla poetów, autorów tekstów piosenek, opowiadań, wierszy, krótkich, zabawnych historyjek i innych form i gatunków ekspresji literackiej.
Dokładnie rok temu, jeden z kenijskich pisarzy – Wamathai Warugongo założył blog: wamathai.com by ćwiczyć swój talent pisarski. Już wkrótce dołączyli do niego jego koledzy, publikując na tej stronie swoje teksty. Obecnie na liście autorów jest już 20 osób, a liczba czytelników wynosi kilkanaście tysięcy miesięcznie.
Z okazji pierwszych urodzin bloga, 30 czerwca odbędzie się uroczystość w jednym z klubów Nairobi, podczas której blogowicze na żywo zaprezentują swoją twórczość. Tym nieobecnym, polecam lekturę tekstów ze strony: wamathai.com. Internet staje się ważnym medium rozwoju życia literackiego w krajach Afryki, a co ważniejsze umożliwia dostęp do tej twórczości ludziom na całym świecie, w tym i w Polsce J.
Sport w RPA pełni również rolę spajającą, narodotwórczą. To podzielone pod względem rasowym, kulturowym, językowym, ekonomicznym społeczeństwo jednoczy się w chwili gdy reprezentacja tego kraju staje do rywalizacji sportowej. Do historii przeszły mistrzostwa świata w rugby w 1995 roku gdy stadion Afrykanerów skandował Nelson Nelson, gdy pierwszy czarnoskóry prezydent RPA przywitał tłumy fanów ubrany w barwy narodowej reprezentacji kraju. Podobną rolę piłka nożna pełniła wśród podzielonej społeczności kenijskich slumsów po wydarzeniach przełomu 2007 i 2008 roku
Kilka dni temu przeczytałam wpis na jednym z blogów o tym jak to najbiedniejsza ludność RPA cierpi przez mistrzostwa świata… bo bezdomni mieszkający dotychczas na ulicach zostali zakwaterowani na czas mundialu w blaszanych barakach na przedmieściach miasta. Fakt decyzja władz Kapsztadu była związana z chęcią stworzenia pozytywnego wizerunku tego kraju, którego ogromne problemy społeczne są dominującym tematem w mediach świata zachodniego. Ale co złego w tym, że bezdomni mają w rezultacie dach nad głową ?!
Tydzień temu pisałam o potędze sportu, o tym jaki wpływ fascynacja piłką nożną może mieć na rozwój młodych ludzi, na wyjście z zaklętego kręgu ubóstwa. W tym artykule pokaże przykład działań w zakresie kultury i sztuki w Kenii w Nairobi, które aktywizują młodych ludzi i pozwalają tym utalentowanym odnieść sukces.
Sarakasi Trust jest organizacją dobroczynną założoną w 2001 roku, przez kilkoro Holendrów i Kenijczyków, którzy aktualnie zarządzają jej działalnością. Do głównych sfer aktywności tej organizacji zaliczymy:
Założona w połowie lat dziewięćdziesiątych (1994), jedna z najlepszych kenijskich drużyn krajowych rozgrywek ligowych. Kilku piłkarzy Mathare United gra również w reprezentacji kraju. Wszyscy zawodnicy pochodzą z Mathare, jednej z najbiedniejszych dzielnic Nairobi, której mieszkańcy w siedemdziesięciu procentach stanowią kobiety oraz dzieci i młodzież poniżej 18 roku życia.
Jak w slumsach mógł powstać zespół odnoszący tak fenomenalne sukcesy?
W 1987 roku, rezydent Nairobi Bob Munro obserwując w slumsie Mathare młodych ludzi bawiących się piłką zrobioną ze starych torebek foliowych zdał sobie sprawę, z tego że sport może być idealnym narzędziem aktywizacji społecznej i obywatelskiej, a także szansą dla wielu z nich na wyjście z zaklętego kręgu ubóstwa. W tym samym roku Munro powołał do życia Mathare Youth Sport Association. Początkowo program opierał się głównie na 25 drużynach chłopców, wkrótce działalność została rozszerzona na tworzenie także zespołów dziewczyn
